Bez kategorii

Kolejną cezurą czasową w warmińskiej historii jest rok 1945. W styczniu, gdy w granice Prus Wschodnich wlała się Armia Czerwona, tragicznie i dramatyczne zakończyła się niemiecka obecności w tym regionie. Był to czas ucieczek ludności cywilnej przed rosyjskimi sołdatami, mordów, gwałtów, zniszczeń miast i wsi oraz początek masowych przesiedleń. Koniec wojny przyniósł nowe granice, podział […]

Kres „polskiej Warmii” przyniósł I rozbiór Rzeczpospolitej, w wyniku którego biskupie dominium została włączone do Królestwa Prus. We wrześniu 1772 roku wysłannicy króla Fryderyka II poinformowali jego ordynariusza, że jego władztwo stanowić będzie odtąd część jego monarchii. To samo powtórzyli kanonikom kapituły, wzmacniając dodatkowo swą wypowiedź zerwaniem herbów biskupa i kapitulnego i zasępieniem ich pruskimi […]

Warmia wyszła z ostatniej wojny polsko-krzyżackiej (1519-1525) niezwykle spustoszona. Była bowiem główną areną zmagań zbrojnych. Zarówno wojska krzyżackie, jak i oddziały polskie pustoszyły gospodarstwa, rekwirowały dobytek, paliły miasta. Bilans strat był ogromny. Potrzeba było kilkudziesięciu lat, by nowa kolonizacja przywróciła zrujnowanej prowincji dawny stan liczebny. Biskup i kapituła wszelkimi sposobami starali się pozyskać nowych osadników. […]

W roku 1454, na początku wojny trzynastoletniej stany warmińskie oraz kapituła przystąpili do Związku Pruskiego, wypowiadając tym samym posłuszeństwo Krzyżakom, którym wierności dochowywał biskup Kuhschmaltz. Jednak jego następca bp Paweł Legendorf, który początkowo wspierał zakon krzyżacki, w 1464 roku ostatecznie stanął po stronie polskiej. Dzięki temu, na mocy kończącego ten krwawy konflikt tzw. drugiego traktatu […]

W roku 1234 papież Grzegorz IX potwierdził darowiznę księcia Konrada Mazowieckiego i przyjął ziemię chełmińską „do prawa i na własność św. Piotra”, zapewniając utrzymanie jej „pod szczególną Stolicy Apostolskiej protekcją i obroną po wieczne czasy”. Równocześnie nadał ją braciom z Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie „z wszelkim prawem i dochodami swymi […]

Rytuał wjazdu polskich biskupów na ziemię warmińską był podobny przez kilkaset lat, choć nie zachowały się dokumenty opisujące wjazd każdego z nich, a i nie wszyscy też przybywali do swojej diecezji tą samą drogą. Najczęściej jednak nadjeżdżający od strony Warszawy orszak biskupi wkraczał w granice dominium pomiędzy pruską wsią Bałdy, a warmińskimi już Butrynami. Tu, […]

Powstały w 2016 roku Międzynarodowy Szlak Świętego Wojciecha wiedzie przez miejsca związane z działalnością i męczeńską śmiercią biskupa praskiego św. Wojciecha (Adalberta) Sławnikowica (ok. 956-997) – jednego z patronów Europy, Polski i Czech. Szlak służy nie tylko pielgrzymom, ale także turystom zainteresowanym historią, kulturą i przyrodą regionów, przez które przebiega. Ma on również na celu […]

Kult relikwii znajduje uzasadnienie zarówno w Biblii, jak i w chrześcijańskiej tradycji. Już w Starym Testamencie znaleźć można informacje dotyczące oddawania czci patriarchom. Ale dopiero śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa istotnie zmieniły podejście do ludzkiego ciała. Józef z Arymatei poprosił Piłata o ciało Ukrzyżowanego, aby móc je otoczyć czcią i godnie pochować. Ewangeliści odnotowali ten […]

Zgodnie z przepisami Kodeksu prawa kanonicznego o „urzędowym” statusie sanktuarium decyduje erygujący je dekret miejscowego ordynariusza. Jego więc aprobata jest warunkiem koniecznym, aby ośrodek pielgrzymkowy znalazł się w oficjalnym wykazie „kościołów lub innych miejsc świętych, do których pielgrzymują liczni wierni, z powodu szczególnej pobożności” (kan. 1230). W naszym kraju funkcjonuje ponad trzysta takich oficjalnych oraz […]

Warmia to kraina historyczna północno-wschodniej Polski obejmująca ponad 4,2 tys. km² środkowej i północnej części Pojezierza Olsztyńskiego, północno-zachodniej części Pojezierza Mrągowskiego i Równiny Warmińskiej. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów, mieszkańców „czerwonej” (bo takie jest znaczenie pruskiego słowa wormyan) ziemi – territoria (lub terrula) nad Zalewem Wiślanym, od Elbląga do Królewca. W okolicach dzisiejszego Fromborka […]