Archiwum autora: Kuba

ks. Paweł Grzesiak Są lata, które bez wahania nazywamy przełomowymi. W 1492 roku Krzysztof Kolumb odkryciem Ameryki zmienia mapę świata i wyobraźnię Europejczyków. W 1543 Mikołaj Kopernik, kanonik warmińskiej kapituły, ogłoszeniem dzieła De revolutionibus orbium coelestium… przewartościowuje sposób patrzenia na wszechświat. W 1789 roku Rewolucja Francuska otwiera epokę gwałtownych przemian politycznych i społecznych. Takie daty […]

ks. Paweł Grzesiak Uwaga władzy kościelnej Biskup Filip Krementz wracał właśnie z długiej podróży na Litwę, gdzie udzielał sakramentu bierzmowania. W drodze wpadła mu w ręce królewiecka gazeta opisująca wydarzenia w Gietrzwałdzie. Informacje były na tyle obszerne, że nie sposób było je zignorować. Zaniepokojony, po powrocie do rezydencji biskupiej we Fromborku, spodziewał się znaleźć w […]

ks. Paweł Grzesiak Dalsze losy widzących Dwa miesiące po zakończeniu objawień ksiądz Augustyn, jako troskliwy duszpasterz, chcąc uchronić dziewczęta przed prześladowaniami ze strony władz państwowych, w porozumieniu z ich rodzinami umieścił je w zakonie szarytek. Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia było wówczas zdecydowanie bezpieczniejszym wyborem niż Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy z Braniewa, które mogłoby […]

Kolejną cezurą czasową w warmińskiej historii jest rok 1945. W styczniu, gdy w granice Prus Wschodnich wlała się Armia Czerwona, tragicznie i dramatyczne zakończyła się niemiecka obecności w tym regionie. Był to czas ucieczek ludności cywilnej przed rosyjskimi sołdatami, mordów, gwałtów, zniszczeń miast i wsi oraz początek masowych przesiedleń. Koniec wojny przyniósł nowe granice, podział […]

Kres „polskiej Warmii” przyniósł I rozbiór Rzeczpospolitej, w wyniku którego biskupie dominium została włączone do Królestwa Prus. We wrześniu 1772 roku wysłannicy króla Fryderyka II poinformowali jego ordynariusza, że jego władztwo stanowić będzie odtąd część jego monarchii. To samo powtórzyli kanonikom kapituły, wzmacniając dodatkowo swą wypowiedź zerwaniem herbów biskupa i kapitulnego i zasępieniem ich pruskimi […]

Warmia wyszła z ostatniej wojny polsko-krzyżackiej (1519-1525) niezwykle spustoszona. Była bowiem główną areną zmagań zbrojnych. Zarówno wojska krzyżackie, jak i oddziały polskie pustoszyły gospodarstwa, rekwirowały dobytek, paliły miasta. Bilans strat był ogromny. Potrzeba było kilkudziesięciu lat, by nowa kolonizacja przywróciła zrujnowanej prowincji dawny stan liczebny. Biskup i kapituła wszelkimi sposobami starali się pozyskać nowych osadników. […]

W roku 1454, na początku wojny trzynastoletniej stany warmińskie oraz kapituła przystąpili do Związku Pruskiego, wypowiadając tym samym posłuszeństwo Krzyżakom, którym wierności dochowywał biskup Kuhschmaltz. Jednak jego następca bp Paweł Legendorf, który początkowo wspierał zakon krzyżacki, w 1464 roku ostatecznie stanął po stronie polskiej. Dzięki temu, na mocy kończącego ten krwawy konflikt tzw. drugiego traktatu […]

W roku 1234 papież Grzegorz IX potwierdził darowiznę księcia Konrada Mazowieckiego i przyjął ziemię chełmińską „do prawa i na własność św. Piotra”, zapewniając utrzymanie jej „pod szczególną Stolicy Apostolskiej protekcją i obroną po wieczne czasy”. Równocześnie nadał ją braciom z Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie „z wszelkim prawem i dochodami swymi […]

Rytuał wjazdu polskich biskupów na ziemię warmińską był podobny przez kilkaset lat, choć nie zachowały się dokumenty opisujące wjazd każdego z nich, a i nie wszyscy też przybywali do swojej diecezji tą samą drogą. Najczęściej jednak nadjeżdżający od strony Warszawy orszak biskupi wkraczał w granice dominium pomiędzy pruską wsią Bałdy, a warmińskimi już Butrynami. Tu, […]